Wat gaat er om in het hoofd van een kannibaal? En in het hoofd van een zelfgekozen slachtoffer van een kannibaal? Daarover gaat de vijfde roman van Yves Petry, De maagd Marino. De roman is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Armin Meiwes, die ervan werd beschuldigd Bernd Jürgen Brandes in 2001 te hebben gedood en opgegeten. Yves Petry heeft van dit waargebeurde verhaal een fictief verhaal gemaakt, waarin hij de levens en gedachten beschrijft van Marino Mund, de ‘kannibaal’, en van Bruno Klaus, het zelfgekozen ‘slachtoffer’.
De maagd Marino begint met de zorgvuldig geplande sterfscene van de oud-literatuurdocent Bruno, door zijn eenzame minnaar Marino. Dit hoofdstuk is meteen het einde van het verhaal, dat in de overige hoofdstukken wordt verteld. Marino zit intussen in de gevangenis en noteert de woorden die Bruno hem ingeeft. Hoewel hij inmiddels is overleden, ligt het perspectief bij Bruno. Hij zit nu als het ware in Marino, als een ‘elektromagnetische siddering die door Marino’s hersenlobben woelt op zoek naar de woorden die hopelijk recht zullen doen aan de ware aard van de verhouding.’ Marino wordt gedicteerd, dat wordt ook duidelijk doordat sommige aspecten van de relatie niet worden belicht. Waarom nam de mensenschuwe Marino hem mee naar huis? Hoe kan iemand die nog nooit een vriendschap heeft gesloten, openstaan voor een intieme seksuele relatie? Niet alles wordt verhelderd, want zoals vaak wordt benoemd, Marino praat niet graag over zichzelf. Het perspectief is een sterke keuze van Petry, Bruno blijft voortleven in Marino en in het gedicteerde verhaal. ‘Lebt man denn, wenn andere leben?’ luidt het motto van Goethe bij de roman. Door het perspectief wordt duidelijk dat Bruno niet compleet gestoord is, hij is in staat tot helder nadenken. Tegelijk benadrukt het de fictiviteit van het verhaal, dat immers door een dode wordt verteld. Maar het is juist ook de fictiviteit waar Petry mee speelt, wanneer Bruno zelf zegt dat hij meer gesteld is op de beschreven Bruno, ‘Hij is het beste wat er van mij te maken viel.’ Hoe betrouwbaar is deze dode verteller? Daarnaast weet Petry door het perspectief de gebeurtenis, de castratie en de moord, in zekere zin luchtig te houden, want ‘Er diende een bepaalde afstand in acht te worden genomen.’
Er wordt inzicht gegeven in het leven van de kannibaal Marino door een beschrijving te geven van zijn jeugd. Tegelijk wordt de gebeurtenis niet opgehangen aan zijn jeugd, er wordt geen verklaring gezocht voor zijn daad, ze zijn zich ervan bewust dat ‘een moeilijke jeugd’ als tactiek kan dienen om begrip te kweken voor Marino in het proces dat tegen hem loopt. Het verhaal dat advocate Tits ophoudt ter verklaring, ze probeert een beeld van Marino te geven dat medelijden en begrip oproept, is grotendeels een leugen. Ook dit is een sterk punt van de roman, het is geen sentimenteel of sensationeel verhaal, het geeft inzicht, geen verklaring. Bruno leer je kennen als een man die je buurman had kunnen zijn, weliswaar met vreemde ideeën en gedachtes, maar ook van hem heeft Petry geen stereotiepe freak gemaakt. Het is de gebeurtenis uit hoofdstuk één die je afhoudt van identificatie. Bruno komt er in de loop van het verhaal achter dat hij dood wil, hij heeft zijn passie voor literatuur verloren en daarmee ook de zin van het leven. Voor Marino heeft het leven nooit veel zin gehad, hij komt erachter dat hij nog nooit heeft geleefd. De gebeurtenis waarvan je als lezer weet dat die staat te gebeuren hangt continu boven het verhaal, als een geheim dat jij en Bruno delen terwijl hij een verder ogenschijnlijk normaal leven leidt. Tegelijk is hierdoor het verdere verhaal, de beschrijving van de levens, soms zelfs redelijk saai, de filosofische gedachtes van Bruno zijn niet altijd even interessant en worden te vaak herhaald. Alleen omdat je als lezer weet waar het verhaal naartoe gaat, blijft de spanning erin.
Duidelijk is dat Petry met De maagd Marino een verhaal met meer diepgang heeft gebracht dan het bizarre en sensationele waargebeurde verhaal doet vermoeden. Af en toe weet hij interessante vragen op te werpen, zoals de mate waarin pijn een aangeleerde reactie is. Toch laat de rest van het verhaal, met uitzondering van het schokkende eerste hoofdstuk, weinig indruk achter. Al is dat altijd beter dan voor de hand liggende sensationele trucs gebruiken, waar een schrijver van dit verhaal makkelijk mee de mist in had kunnen gaan.
Boekle 